Povežite se sa nama

Prvi gerilac Evrope, srpski Robin Hud

Društvo

Prvi gerilac Evrope, srpski Robin Hud

Na današnji dan 1946. godine, likvidiran je Draža Mihailović. Sva svjetska štampa, izuzev komunističkog lagera, od Japana, preko Turske i Egipta, do Engleske i Amerike, žestoko je osudila likvidaciju „prvog gerilca Evrope“. Publicista Vujadin Milanović objavio je obimnu knjigu sa tim tekstovima, pod naslovom „Pred svjetskom porotom“. Evo nekih izvoda…

Prije ili kasnije, shvatiće se da pogubljenje Mihailovića nije poslednja riječ u drami jugoslovenske unutrašnje politike i, da umjesto učvrsti jedinstvo, može samo da zaoštri podjele. Osveta izaziva osvetu i milioni Srba za koje je ovo pogubljenje direktna i krvava provokacija, svakako nijesu ljudi koji će to zaboraviti. To je njihova istorija. (Le Journal d Egypte)

Htjeli bi smo da izađemo negdje, na neki veliki trg, na raskrsnicu, da zaustavimo saobraćaj, zakočimo grad, zadržimo svakog prolaznika u mjestu… Ubijen je jedan čovjek, ali je izvršena egzekucija nad cijelim čovječanstvom… Mihailović je pao, a njegova smrt je masovna smrt, smrt onoga što je u čovjeku istovremeno i ljudsko i božansko. Neka zvone zvona svih crkava! Neka nastane tišina. Šapatom se molimo za umrlu vječnost… Ali, ako bi, uprkos našoj očajničkoj vjeri, trebalo da zaista propadne čovječnost, njene poslednje crte neće sačuvati fotografski aparaat, nego Veronikina marama, najsvjetlija, bijela i krvava marama. Tragični negativ. Kliše smrti. (Wiadomosci London)

Svijet se trese iz temelja. General Mihailović, časni jugoslovenski rodoljub, pao je kao žrtva i mučenik pred noge pobjedonosne komunističke invazije. Osvajači su već u punom zamahu da zadave hrišćanstvo u Jugoslaviji. Budimo pošteni i hrabri, pa priznajmo žalosnu istinu onakva kakva je. (The Catholic Times (London)

Nije ovo prvi put, reći će nam engleska gospoda, kad su ljudi izdali svoje prijatelje da bi umilostivili svoje neprijatelje. Ipak, žalosna je sudbina kad je predsjednik Vlade, koji je za evropsku slobodu uradio više od ijednog pojedinca, mogao progutati najsramniju, nannesrećniju, najeftiniju i sigurno najfatalniju zabludu u analima britanske diplomatije. Time and Tide (London)

Gdje su sada gromovi kroz koje su nekada govorili proroci? Gdje je glas koji čovječanski zacvili kad sudbinom nejakih kad ih gaze,  dobrih – kad ih vrijeđaju? Gdje su riječi onih koji vatru prečiste da bi iz praha mučenika vaskrsla armija feniksa, kako bismo svijet odbranili od sile, a slovo proroka od zaborava? Kad silni griješe, grešni su nijemi. Zato, prvo sa osjećanjem stida, a zatim s molitvama – pozdravimo Srbina i Junaka! Što je Mihailović dočekao juče, to će sjutra mnogi doživjeti. (Palestine Post)

Ubistvo generala Mihailovića ne čini čast našem vijeku. Naš vijek postaje još mizerniji zato što je Mihailović izdat i napušten od saveznika na čijoj je strani bio i od kojih izdaju nikad nije očekivao. (La Republique (Istambul)

Istok i Zapad, istočna i zapadna orijentacija, stali su jedna protiv drugog u beogradskoj sudnici. Ni o čemu se drugom nije radilo. I zato je Draža Mihailović morao da umre. U hiljadama seljačkih domova, zapaliće se danas kandila ispod ikone srpskog svetitelja Save, a za pokoj duše ubijenog mučenika. Narodni heroj, iako mrtav, biće daleko jači nego što je to ikada za života bio ili mogao biti u svijetu velike nepravde. (Hamburger Echo)

Draža Mihailović, koji je nekad bio opisivan u Americi i Britaniji kao „balkanski soko“, „Srpski Robin Hud“ i saveznička „bijela nada“ na Balkanu – sada je u rukama svog dušmanina, maršala Tita. Ni jedna od vlada koje su samo prije nekoliko godina sipale pohvale i počasti na njega, neće sada ništa da ga učini da ga spasi. Život jednog vođe, čak i kad je poznato vladama velikih sila da je častan i dostojanstven čovjek, od male je vrijednosti pred očima političkog profita. (The Evening Star, Vašington)

Draža Mihailović je simbol tragedije jednog vremena. U cijeloj istoriji čovječanstva nijedan čovjek nije bio toliko zloupotrijebljen i tako opanjkan od onih čiji je saveznik. Sada, kada je izgleda, o ovom slučaju već odlučeno, možda će e objaviti da ni jedan jedini britanski oficir pridodat Mihailoviću nije vjerovao da je on bio u ortaštvu sa Njemcima. (The New Leader)

Iako je Mihajlović proglašen krivim, centralni paradoks još ostaje. Zašto bi čovjek koji se suprotstavio osovinskoj invaziji u najcrnjem času, sarađivao s njom kada je plima bitk počela da opada i kada je saveznička pobuna bila na vidiku? Po njegovom sudu, sloboda Jugoslavije, a ne poraz njemačke, ono je čemu je dao prednost. Ako je on smatrao da je ta sloboda ugrožena opasnošću koja je dolazila od Rusije i partizana maršala tita, isto koliko od Njemaca i Talijan, njegove akcije su mogle pomagati njemačkoj stvari. (The Daily Telegraph)

Činjenica je da je Mihailović bio istinski patriota i kao takav je smatrao da je njegova prva dužnost da pravilno i realni procjenjuje interes svoje nacije. S druge strane, Tito je izvršavao direktive sovjetske politike na Balkanu i na taj način nikad nije bio spriječen nikakvim patriotskim skrupulama. (The Whitehall New)

Sjutradan posle likvidacije Draže Mihailovića, Josip Broz Tito je održao konferenciju za štampu u nekadašnjem letnjikovcu kralja Aleksandra u Miločeru, pedesetak koraka od morske obale. Kako je javio Radio Beograd, bio je preplanuo od julskog sunca, svježe izbrijan i dobro raspoložen. Jedan strani novinar zamolio je Tita da prokomentariše „smrt u Beogradu“:

-Boga ti, jedva da se sjetim – odgovorio je. – To su Srbi ubili nekog svog izdajnika!

Izvor: magazin Sedmica

Ostavi komentar

Ostavite Komentar

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Više u Društvo

Najčitanije na intervju.rs

Facebook

Tagovi

Na Vrh