Povežite se sa nama

intervju.rs

Ruska uprava u Boki: ideja o novoj državi

Kolumne

Ruska uprava u Boki: ideja o novoj državi

Ruska uprava u Boki: ideja o novoj državi

Boravak dijela ruske eskadre u Boki tokom kratkog vijeka Republike sedam ostrva (1799-1807), u čijem su se sastavu našli Krf, Paksos, Lefkada, Itaka, Kefalonija, Zakintos i Kitira – bio je koristan za ruske interese jer bolja pomorska baza nije postojala. Ili – kako su to Rusu priznavali – u Boki su se stekli svi prirodni i politički uslovi. Idemo redom…

Piše: Nikola Malović

Poslije Napoleonove pobjede kod Austerlica (1805), poražena Austrija je ustupila Dalmaciju i Boku Francuzima. To Rusija u savezu sa Engleskom nije priznavala.

Rusi dakako nisu okupirali Boku prije dva vijeka, kako se to ponegdje misli, jer su ih, gle, Bokelji – dvijema trećinama pravoslavci i u to doba – sami pozvali da dođu. Ruski admiral Dmitrij Senjavin s Krfa usplovljava u Boku 1806, gdje u manastiru Savina, pred mitropolitom Petrom I Petrovićem Njegošem pozdravlja narod: „Vaša se želja ispunila, hrabri Slavjani… Blagosloveni monarh ruski prima vas u čislo svoje djece“. Manifestom su bili oduševljeni katolički Perast i Dobrota. Na nogama su i Prčanjani, katolici i pravoslavci; ruskom civilnom guverneru za Boku, Stefanu Sankovskom pišu: „Svi su stanovnici ove opštine željeli slobodno i svojevoljno da postanu podanici Nj. V. Cara cijele Rusije, te Vama, predstavniku uzvišenog vladara izražavaju svoju podaničku odanost i vjernost“ – citira u „Istoriji bokeljskog pomorstva“ čuveni Predrag V. Kovačević.

Admiral Senjavin imao je ratni zadatak da čuva pomorsku liniju Jadran – Carigrad – Sevastopolj, no kako su mu nedostajali brodovi – mobilisao je, i plaćao, preko 100 (od ukupno 400) bokeljskih. Bokeljski brodovi u ruskoj službi i pod ruskom zastavom bili su transportni i ratni, kontra Francuza, ali i Dubrovčana, jer su se ovi stavili u francusku službu. Bokelji su pomagali sve ruske vojne operacije prema Korčuli, Braču, Visu, i dalje prema sjeveru, što je veoma ometalo Francuze, pa je maršal Marmon 1806. s kopna snažno napao Boku, ali se i povukao u utvrđeni Dubrovnik jer su mu Bokelji i Crnogorci predvođeni vladikom Petrom I pružili snažan otpor.

Kap. Marko Martinović (17. v) obučava u Perastu pitomce cara Petra Velikog

Na glavnom ratištu Evrope situacija se još uvijek odvijala u Napoleonovu korist. Poslije pobjede kod Frielanda, zaključen je mir u Tilzitu (1807), i sklopljen savez između Napoleona i ruskog cara Aleksandra I. Po odredbama tog mira, Jonska ostrva, Boka i Dalmacija dolaze u posjed Francuza.

Uslovi Tilzitskog mira dočekani su u Boki s ogorčenjem. Tek sedamnaest mjeseci duga, ruska uprava zapamćena je u Zalivu kao „domaća“, tokom koje je, uprkos svemu, broj brodova duge plovidbe ostao isti: 400. Ono što je zanimljivije jeste da se tokom Ruske uprave rodila ideja o novoj državi koja bi obuhvatala Južnu Dalmaciju, Dubrovniik, Boku i Crnu Goru, pod upravom mitropolita Petra I, a pod protektoratom ruskog cara.

Boravak ruske flote i saradnja naših i ruskih pomoraca dovela je do saznanja o slovenskoj pripadnosti i solidarnosti, nakon čega je mnogo naših moreplovaca našlo unosno zaposlenje u ruskoj trgovačkoj i vojnoj mornarici.

Boka je – valja i to kazati – prije perioda ruske uprave dala diplomatu grofa Savu Vladislavića (utvrdio granicu između Rusije i Kine), admirala ruske Baltičke flote Matiju Zmajevića, admirala ruske Crnomorske flote Marka Vojnovića, itd, itd. Bokelji su upoznali Rusiju prije negoli Srbiju, što je potvrda teze da more spaja, a ne razdvaja narode i predjele. Poslije pada nemanjićke Srbije prekidaju se nekada vitalne i prisne veze između obalnih i kontinentalnih Srba. Proći će više od vijeka dok Bokelji ne krenu u Srbiju da se pod Karađorđevom zastavom bore protiv Turaka za slobodu.

Izvor: nedeljnik.rs

Nastavi da čitaš
Ostavi komentar

Ostavite Komentar

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Više u Kolumne

Najčitanije na intervju.rs

Facebook

Tagovi

Na Vrh